| Якія паслугі ЖКГ стануць даражэй? |
|
|
|
Агучаная ў плане дзеянняў урада інфармацыя аб тым, што да канца года тарыфы на камунальныя паслугі вырастуць, ужо абмяркоўвалася не аднойчы. Больш за ўсё пытанняў у простых людзей, натуральна, выклікае названая лічба: жыхары павінны будуць з сваёй кішэні аплачваць 30 адсоткаў рэальнага кошту паслуг ЖКГ замест 22 якія склаліся за першыя пяць месяцаў гэтага года.
Аб канкрэтных сумах, на якія вырастуць плацяжы, пакуль гаворка не ідзе: розныя варыянты павышэння цэн і тарыфаў на жыллёва-камунальныя паслугі цяпер як раз прапрацоўваюцца. Рост цэн можа быць як адначасовым, так і праводзіцца ў некалькі этапаў. Але ў любым выпадку зразумела - жыроўкі "пацяжэюць". Што менавіта стане даражэй? Ці можна будзе перажыць павышэнне коштаў бязбольна і мае права ці фінансава не абароненыя жыхары краіны разлічваць на нейкую дапамогу ў аплаце рахункаў? З гэтымі надзённымі пытаннямі "НГ" напрамую звярнулася да міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі краіны Андрэю Шорца. - Ужо даўно гаворыцца пра тое, што плата за ваду ў нас несупаставіма малая з рэальнымі выдаткамі на яе здабычу, адсюль і бяздумнае стаўленне да яе спажывання. Таму як адзін з варыянтаў стымулявання эканомнага стаўлення жыхароў да вады разглядаецца прапанова па ўвядзенні дыферэнцыраваных тарыфаў на паслугі водазабеспячэння і каналізацыі. Што гэта азначае? - Такі варыянт цяпер сапраўды прапрацоўваецца. Аплату за паслугі водазабеспячэння ў межах вызначанага аб'ёму прапануецца спаганяць па фіксаваных тарыфах для насельніцтва, за аб'ёмы вады, што спажываецца звыш гэтай нормы, - па тарыфах, што забяспечваюць поўную кампенсацыю эканамічна абгрунтаваных выдаткаў. Гэта значыць датавацца будзе толькі нейкі пэўны аб'ём вады на чалавека ў месяц. Хочаце выкарыстоўваць больш - калі ласка, але плаціць за дадатковыя кубаметры трэба будзе па больш высокай цане. Такая прапанова абгрунтавана. Удзельная вага электраэнергіі ў сабекошту паслугі водазабеспячэння досыць вялікі і складае каля 25 працэнтаў, пры гэтым тарыф на электрычную энергію узрос за 2011 год для арганізацый жыллёва-камунальнай гаспадаркі больш чым у 1,5 разы. Адсюль і неабходнасць прымусіць людзей эканоміць. Увядзенне дыферэнцыраванай аплаты прывядзе да зніжэння аб'ёмаў спажывання вады насельніцтвам. Адпаведна, знізяцца і выдаткі водоснабжающих арганізацый на аплату электрычнай энергіі, падатку на здабычу. Тым самым ўвядзенне дыферэнцыраваных тарыфаў на паслугі водазабеспячэння і водаадвядзення дасць магчымасць не толькі стымуляваць жыхароў больш рацыянальна карыстацца гэтымі паслугамі, але і рэальна скароціць выдаткі мясцовых бюджэтаў на іх прадастаўленне. Бо цяпер пры зацверджаным тарыфе на ваду ў памеры 467,5 рубля за кубаметр сабекошт аказання дадзенай паслугі, якая склалася за 5 месяцаў гэтага года, складае 1841 рубель. Атрымліваецца, што насельніцтва пакрывае каля 25 адсоткаў выдаткаў. На паслугі каналізацыі тарыф для насельніцтва ўстаноўлены ў памеры 242 рублёў за кубаметр, пры гэтым сабекошт паслугі склала 1400 рублёў, г.зн. насельніцтва ў цяперашні час пакрывае толькі 17,3 адсотка выдаткаў на яе аказанне. - А пра якіх нормах карыстання "таннай" вадой ідзе гаворка? Ці не адаб'ецца ўвядзенне такіх абмежаванняў на камфорце пражывання? Бо з эканоміі людзі могуць пачаць адмаўляць сабе ў нейкіх неабходных у побыце рэчы. - На камфорце гэта не адаб'ецца, бо гаворка ідзе не аб жорсткім лімітаванне выкарыстання вады, а толькі аб здаровай эканоміі дарагога рэсурсу, з якой знаёмыя жыхары многіх еўрапейскіх дзяржаў. Аб'ёмы спажывання пралічыць нескладана, у краіне практычна ўсе жылыя памяшканні (98 адсоткаў. - Аўт.) Абсталяваны лічыльнікамі вады, што дазваляе мець дакладныя дадзеныя для разліку фактычных аб'ёмаў спажывання вады жыхарамі. Аналіз водаспажывання ўжо праводзіўся. Ён паказвае, што фактычна адзін чалавек, які пражывае ў добраўпарадкаваным жылфондзе ў Менску або абласным цэнтры, у суткі выкарыстоўвае каля 150 л вады (4,6 куб.м у месяц). У населеных пунктах з колькасцю насельніцтва больш за 50 тысяч чалавек гэтая лічба крыху менш - каля 140 л на чалавека ў суткі (4,2 куб.м у месяц), у населеных пунктах з колькасцю насельніцтва менш як 50 тысяч чалавек - 120 л на аднаго чалавека ў суткі (3,6 куб.м у месяц). Дарэчы, прыкладна столькі ж вады расходуюць сёння жыхары ўсіх развітых еўрапейскіх краін: у Германіі, Францыі, Швецыі гэты паказчык складае 130-140 л на чалавека ў суткі (4-4,2 куб.м у месяц). - Раней у менш абароненых у фінансавым плане жыхароў пры аплаце паслуг ЖКГ была адчувальная падтрымка ў выглядзе безнаяўных субсідый. Але цяпер такія людзі могуць разлічваць толькі на агульную адрасную сацыяльную дапамогу, якая можа расходавацца у тым ліку і на іншыя патрэбы. Гэтай дапамогі будзе дастаткова пры падаражэнні жыллёва-камунальных паслуг? - Такое пытанне сапраўды варта. Сёння права на атрыманне адраснай сацыяльнай дапамогі маюць грамадзяне, даход якіх ніжэй за бюджэт пражытачнага мінімуму. Паколькі бюджэт пражытачнага мінімуму складае крыху больш за 343 тысяч рублёў, то практычна нават самотна якія пражываюць пенсіянеры, якія атрымліваюць пенсію па ўзросту, не маюць права на адрасную сацыяльную дапамогу. Напрыклад, у мінулым годзе зыходзячы з устаноўленага крытэрыю патрэбнасці адраснай сацыяльнай дапамогай скарысталіся ў асноўным шматдзетныя і няпоўныя сем'і. З ростам тарыфаў на жыллёва-камунальныя паслугі выдаткі жыхароў на ўтрыманне жылля і аплату камунальных паслуг ўзрастуць, аднак колькасць грамадзян, якія маюць права на атрыманне адраснай сацыяльнай дапамогі, значна не павялічыцца, бо крытэр патрэбнасці застанецца ранейшым. З гэтым, натуральна, трэба нешта рабіць. Міністэрства ўжо прапанавала вярнуцца да раней дзейнічала сістэме - у выглядзе безнаяўных жыллёвых субсідый. - Каму і наколькі дапаможа вяртанне да жыллёвых субсідый? - Успомнім схему, па якой падаваліся безнаяўныя субсiдыi. Для разлікаў камунальнікі выкарысталі устаноўленыя нормы спажывання паслуг. Безнаяўныя субсідыі падаваліся сем'ям у тым выпадку, калі падлічана па гэтых нормах сума платы за жыллёва-камунальныя паслугі перавышала 20 працэнтаў сукупнага даходу сям'і, якая пражывае ў горадзе ці пасёлку гарадскога тыпу, і 15 працэнтаў даходу сям'і, якая пражывае ў вёсцы. Такі механізм супастаўлення расходаў на аплату жыллёва-камунальных паслуг і даходаў грамадзян з'яўляецца найбольш дасканалым і дазваляе аказваць сацыяльную падтрымку не толькі шматдзетным і няпоўным сем'ям, але і іншым катэгорыям грамадзян, у тым ліку адзінокім пенсіянерам. Вяртанне да прадастаўлення жыллёвых субсідый дасць магчымасць павысіць памер атрыманай дапамогі і тым самым аказаць дадатковую падтрымку малазабяспечаным грамадзянам для аплаты жыллёва-камунальных паслуг. Мяркуецца, што гэтая дапамога, як і раней, будзе мець мэтавае прызначэнне і пералічвацца на рахункі арганізацый, якія аказваюць жыллёва-камунальныя паслугі. - Але эканомія за кошт павелічэння тарыфаў на паслугі ЖКГ ўсё роўна толькі часткова зменіць становішча спраў, бо нават пры пераходзе на 30-працэнтны ўзровень кампенсацыі затрат пакінутыя 70 адсоткаў выдаткаў ўсё роўна трэба будзе пакрываць. За кошт бюджэту і актыўнага выкарыстання энергазберагальных мерапрыемстваў. Як зменяць сваю працу арганізацыі ЖКГ? - Бюджэт 2011 года быў зацверджаны на падставе разлікаў, вырабленых у траўні мінулага года, у адпаведнасці з прагназуемымі ў той перыяд цэнавымі ўмовамі. Аднак у сувязі з адбыліся ў студзені падаражэннем энергарэсурсаў і змяненнем у траўні курсу рубля значна павялічыліся затраты арганізацый ЖКГ на аказанне паслуг насельніцтву. Узраслі таксама выдаткі на химреагенты, матэрыялы, якія выкарыстоўваюцца для бягучага рамонту і тэхнічнага абслугоўвання, камплектуючыя вырабы, будматэрыялы. Натуральна, каб мінімізаваць наступствы павелічэння выдаткаў, арганізацыі ЖКГ праводзяць работу па іх скарачэння. У выніку за першыя тры месяцы гэтага года забяспечана выкананне задання па зніжэнню затрат на аказанне жыллёва-камунальных паслуг насельніцтву і ў цэлым па рэспубліцы выдаткі зніжаны ў супастаўных умовах на 6,3 адсотка ў параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года, у тым ліку па водазабеспячэнню - на 5,8 працэнта, водаадвядзенню - 5,5 працэнта, цеплазабеспячэння - 6,6 працэнта, жыллёвай гаспадарцы - 5,9 працэнта. Аднак рост выдаткаў ўсё роўна апярэджвае магчымасці прадпрыемстваў жыллёва-камунальнай гаспадаркі па іх зніжэння, таму і ўзнікае неабходнасць у павелічэнні тарыфаў. Цяпер дэталёва разглядаюцца розныя схемы росту тарыфаў, але адначасова з гэтым прапрацоўваюцца і розныя варыянты падтрымкі насельніцтва. Бо арганізацыі ЖКГ зацікаўлены ў тым, каб жыхары маглі своечасова і цалкам аплачваць усе аказваюцца ім камунальныя паслугі. Даведка Існавалая субсідыя вылічваць не з сумы, якая налічвалася па жыроўцы, а па ўстаноўленых нормах (у залежнасці ад ступені добраўпарадкавання дома, складу сям'і). З гэтай сумы нарматыўнага плацяжу трэба было адняць даход сям'і, памножаны на 0,2 або 0,15 (у залежнасці ад таго, у горадзе ці ў вёсцы жывуць атрымальнікі субсідыі). Атрыманая лічба і была сумай субсідыі. Калі ў выніку аднімання атрымлівалася адмоўнае лік, гэта азначала, што субсідыя не пакладзеная. Дарэчы Цяпер тарыф для насельніцтва на паслугі па халодным водазабеспячэнню складае 467,5 рубля за куб.м, па каналізацыі - 242 рубля за куб.м. Тарыфы, што забяспечваюць поўную кампенсацыю эканамічна абгрунтаваных затрат, істотна ад іх адрозніваюцца: на халоднае водазабеспячэнне - 1440,9 рубля за куб.м, на каналізацыю - 1105 рублёў за куб.м. |
| < Пред. | След. > |
|---|