| Лоўля на жыўца |
|
|
|
Для таго, каб газетны нумар раскупляўся, нібы гарачыя піражкі, лічаць некаторыя ў журналісцкім крузе, у ім абавязкова павінна быць сенсацыя. Адпавядае яна ісціне або няма - іста не важная, галоўнае, каб прыцягвала ўвагу чытача. Натуральна, калі сенсацыя адсутнічае - яе ствараюць і тыражуюць у масы. Вядучы рэпартаж з месца правядзення чарговай акцыі маўклівага пратэсту, гучна названай «рэвалюцыяй праз сацыяльныя сеткі», журналісты аднаго з недзяржаўных друкаваных выданняў Брэста вынікалі гэтаму прынцыпу, выдаючы жаданае за сапраўднае. Каб «малюначак» атрымалася эфектней і відовішчней, яны самі дэбютавалі ў амплуа сорежиссеров «рэвалюцыйнага» спектакля, падбіваючы прысутнічалых папрацаваць на фотакамеры. Калі верыць згаданай газеце, чый матэрыял неадкладна з'явіўся на розных інтэрнэт-рэсурсах, "на акцыю на пляцы Леніна ў Брэсце вышлі каля чатырохсот чалавек". Адкуль узялася гэтая лічба, якім спосабам вёўся падлік, невядома, аднак хібнасць відавочна зашкальвае - нават на вочка ўдзельнікаў было відавочна менш. У артыкуле ўсё распісана па хвілінах. Агульны сэнс - волю волевыяўлення грамадзянскай пазіцыі сякуць на кораню, грамадзяне масава выяўляюць нязгоду (шматлікія, напэўна, ужо забыліся супраць чаго і з якой мэтай), а прадстаўнікі "рэжыму" пагалоўна запіхваюць іх у аўтазакі, каб учыніць расправу. Наколькі "бесцырымонныя" і "нялюдскія" дзеянні праваахоўнікаў, можна судзіць па вынятках з публікацыі: «16.45. Доступ на пляц Леніна вольны. Металічныя турнікеты каштуюць убаку, пад хатамі і не заступаюць рухі»... «19.32. Людзей каля 300. Яны ідуць калонай па вул. Пушкінскай у бок вул. Савецкай». «19.35. Людзі ідуць і апладыруюць. "Мы жадаем падбадзёрыць сябе апладысментамі", - кажуць удзельнікі акцыі». «19.40. Каля недабудаванага цэнтра "Дидас Першия " калона спынілася. Наперадзе відаць, што ў помніка 1000-годдзю выбудаваліся ў лінію супрацоўнікі ЎЎС у форме». «19.44. Калона ЎСЁТКІ ЗРУШЫЛАСЯ НА МІЛІЦЫЯНЕРАЎ (вылучана мной. - Г. М.). Паміж імі і сцяной хаты па вул. Савецкай можна праціснуцца (!) і ўсе ўдзельнікі акцыі імкнуцца туды. Амаль усе людзі туды мінулі. Супрацоўнікі міліцыі не затрымоўваюць грамадзян»... «20.02. Менш сотні людзей выходзяць да Цума. Людзі спыніліся пад гадзінамі». «20.10. Людзі паступова расходзяцца. Можна сказаць, што акцыя завяршаецца». «20.15. На пляцоўцы пад гадзінамі на вежы Цума варта каля 30 чалавек, а па перыметры - каля дзясятка супрацоўнікаў у форме». Рэчаіснасць апынулася куды прозаичнее прыдуманага супрацьстаяння людзей і ўлады. Самі жа рэпарцёры канстатавалі: у 19.20 "акцыя носіць характар нязмушаных зносін двух сотняў берасцейцаў на цэнтральным пляцы". Што было, то было: прыйшэлыя "з цікавасці" людзі размаўлялі, елкі марозіва, не задумляючыся, што рабіць далей, і відавочна нікуды не спяшаліся. Але каму цікава аб гэтым чытаць? Ды і што паказваць-то? Трэба было тэрмінова арганізаваць для "малюначкі" марш незадаволеных і тут "падлучыліся" мас-медыя. Шэсце, трэба сказаць, выглядала малаліка, бедна і бедна - якія ўжо тамака чатыры сотні? - аднак выканала адведзеную яму функцыю: адзінкавыя затрыманні парушальнікаў парадку старанна фіксаваліся на камеру і фотаапарат. Самі таго не падазраючы, удзельнікі акцыі апынуліся патэнцыйнымі "прынадамі" для "вострых" журналісцкіх сюжэтаў. Ідэя правядзення пратэстных акцый, якія арганізуюцца праз сацыяльныя сеткі, патрывала фіяска. Меркавалася, што з кожным разам тактыка хадні і аплодирования, нібы кампутарны вірус, будзе распаўсюджвацца і прывітацца сярод большай колькасці насельніцтва. На справе людзей прыходзіць усё менш і менш. Як правіла, гэта адны і тыя жа асобы: "пачаткоўцы" - рэдкасць. Вельмі красамоўная дэталь: калі з вуліцы Пушкінскай на вуліцу Савецкую згарнулі міфічныя 300 чалавек, то бліжэй да яе скрыжаванню з праспектам Машэрава ад "калоны" засталіся толькі бездапаможныя драбкі (ізноў жа вынятка: "19.48. Прыкметна парадзелая калона рухаецца да Цума. Па адзнацы відавочнікаў, ідзе ў калоне 50 - 60 чалавек разрозненымі кампаніямі"). Заўважце - удзельнікаў акцыі, ідучых па самых ажыўленых і шматлюдных гарадскіх вуліцах, не затрымоўваюць, аднак "калона" не толькі не большае новымі пратэставалымі, а наадварот - развальваецца, рассыпаецца нібы картачная хатка. Але гэта ўжо і не важна - сюжэт адзіманы, справа зроблена. Сённяшнія рэвалюцыі праз сацыяльныя сеткі ўспрымаюцца няйначай як балаганным блазнаваннем або летнім шпацырам з элементамі экс-трима: аматары вострых адчуванняў і падвышанага ўтрымання адрэналіну ў крыві чыстасардэчна прызнаюцца праз Інтэрнэт, што адмыслова імкнуцца "спакавацца" у аўтазак! Маўляў, доблесна і стромка. Але "рэвалюцыі" гэтыя далёка не бяскрыўдныя, як здаецца на першы погляд, бо дзякуючы ўмела адзіманым кадрам і відэаролікам, запушчаным у сетку, ствараецца сусветнае ўспрыманне Беларусі, не якое адпавядае праўдзе. |
| < Пред. | След. > |
|---|